---
title: "Zdravko Bregovac, Arhitekt Turizma, 2. dio"
url: "https://www.idisturato.com/blog/2015/08/16/zdravko-bregovac-arhitekt-turizma-2-dio/"
type: "post"
published: "2015-08-16T10:01:30+02:00"
modified: "2015-08-24T21:43:06+02:00"
author: "Idis"
description: "Trideset i pet izvedenih hotela arhitekta Zdravka Bregovca, prikupljenih i prikazanih kroz knjigu Ivane Nikšić Olujić, jasno oslikavaju fascinantan i danas teško ponovljiv arhitektonski opus. Kvaliteta i dosljednost koncepta, te dotad neviđena inovativnost u kombiniranju umjetnosti neoavangarde grupe Exat 51…"
language: "hr"
site: "Idis Turato"
category:
  - "Povijest"
---

# Zdravko Bregovac, Arhitekt Turizma, 2. dio

Trideset i pet izvedenih hotela arhitekta Zdravka Bregovca, prikupljenih i prikazanih kroz [knjigu](http://info.hazu.hr/hr/novosti_i_dogadanja/kalendar_dogadanja/otvaranje-izlozbe-i-predstavljanje-knjige-zdravko-bregovac---arhiv-arhitekta,2888.html)Ivane Nikšić Olujić, jasno oslikavaju fascinantan i danas teško ponovljiv arhitektonski opus. Kvaliteta i dosljednost koncepta, te dotad neviđena inovativnost u kombiniranju umjetnosti neoavangarde grupe Exat 51 i turizma, danas 50 godina nakon nastanka i dalje su veoma su inspirativni i poučni. Djelovanjem i projektiranjem kroz različite tipologije, veličine i organizacije , bez obzira dali se hotel nalazio na obali Jadranskog mora ili je pak položen u gustu šumu Like i planine Slovenije, Bregovac stvara dotad neviđene turističke konstrukte, prostore koji boravak gosta u hotelu pretvaraju u nezaboravna iskustva.

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.0013-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.0013.jpg)

Sustav paviljonske izgradnje koje smo već prikazali u prošlom prilogu i primjerima Rapca, Bregovac spretno koristi sredinom 60-ih godina prošloga stoljeća za organizaciju hotela Bellevue i Jezero na Plitvičkim jezerima. Dvokatni paviljoni s hotelskim sobama spojeni su centralnim paviljonom u kojem se nalazi ulazni hall i ugostiteljski sadržaji. Hotelske paviljone Bregovac smještava u vrtače i prostore prorijeđene šume, nastojeći volumenima i gabaritima hotela izbjeći konkuriranje prirodi i topografiji zatečenog terena. Bregovac se na ovim hotelima također veoma vješto i izdašno koristi drvom za gradnju i unutrašnje uređenje, dok velikim dvostrešnim krovovima položenim na čiste bijele kubuse, postiže očekivani i od turista željeni planinski ugođaj.

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.046-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.046.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.040-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.040.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.043-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.043.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.041-300x149.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.041.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.042-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.042.jpg)

U pismu profesoru [Strižiću](https://hr.wikipedia.org/wiki/Zdenko_Strižić) koji je tih godina u egzilu izvan Jugoslavije, inače izrađivaču plana za Nacionalni Park Plitvice i njegovom profesoru s fakulteta u Zagrebu, Zdravko Bregovac piše: “Spomenuli ste Plitvice. Znam da je to Vaša simpatija odavna i sjećam se dijapozitiva s predavanja i respekta kojeg ste nam svima prenijeli prema tom području i toj ljepoti. Nadam se da Vas nisam iznevjerio, onim što sam tamo učinio. Sagradio sam tamo jedan hotel Bellevue, paviljonski, sav u drvu u eksterijeru i interijeru, a za taj sam objekt 1963. dobio Saveznu nagradu za Arhitekturu, kao najbolji projekt i realizacija.”

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.048-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.048.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.044-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.044.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.051-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.051.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.050-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.050.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.047-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.047.jpg)

Početkom 70-ih godina na Plitvicama se otvara i hotel Jezero, drugi Bregovčev hotel koji je izniman spoj paviljonskog i atrijskog tipa, gdje se na centralnu zgradu u kojoj se nalaze sve uslužne prostorije, ali i hotelske sobe, naslanjaju dva isključivo smještajna paviljona. Razni sadržaji smješteni su ispod razine terena, uklopljeni i smješteni u prirodnu vrtaču, tako da su dvorana za konferencije, zatvoreni bazen i parkiralište orijentirani na upušteni atrij, čime je maksimalno iskorišten teren i spriječena dodatna devastacija šume.

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/7-300x231.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/7.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.081-300x253.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.081.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.080-300x221.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.080.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.073-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.073.jpg)

Tijekom 1967. godine Bregovac projektira i izvodi hotel Golf na Bledu. U to doba to najluksuzniji hotel u Sloveniji i bivšoj državi, koji se nametnuo svojim bogatim rješenjima interijera te bio mjesto okupljanja, prezentacije i velikih političkih i privrednih skupova. Kako u svojoj knjizi navodi [Ivana Nikšić Olujić](http://www.dominovic.hr/Artikl/ZDRAVKO-BREGOVAC-arhiv-arhitekta.html?q=cGdcMTg0LHByXDY4NTkz) sjedeće garniture i kompletan interieur s opremom, sada izveden od uvoznih materijala, dobivaju na udobnosti i veličini, grubo tkanje i nerafinirani detalji obrtnika koji se polako prilagođuju višim standardima turizma zamjenjuje pliš i kvalitetnija koža, zastori su tanji, finiji, a kvaliteta tapisona i kamenih obloga sve bolja. Osim zimskog vrta, koji daje poseban ugođaj, u interijeru je i puno zelenila. Hotel se poput rješenja za hotel Ambasador u Opatiji soliterno polaže u okoliš s velikom i prostranom bazom koja okuplja sve sadržaje i usluge hotela od ulaznog halla, kafića, restorana, pa sve do bazena. Sobe su smještene u vertikali hotela, okupljene oko centralne jezgre s liftovima.

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.0701-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.0701.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.076-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.076.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.077-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.077.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.078-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.078.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.075-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.075.jpg)

U vrijeme masovne izgradnje turističkih naselja 70-ih godina, na obali od Piranskog zaljeva, Istre, u okolici Zadra, Makarskoj, pa sve do Dubrovačkog i Crnogorskog primorja započinje razvoj velikih hotelskih resorta, Bregovac u suradnji sa Antonom Turinom radi kompleks Maslinicu u Rapcu kojim obzirnije pristupa ambijentu i zatečenom okolišu. Kompleks čine hoteli Mimoza, Hedera i Narcis s kaskadama hotelskih soba i jakim horizontalama s loggiama na vrhu. Hoteli su sagrađeni u jednoj od zapadnih uvala mjesta, tik do najstarijeg maslinika na tom području. Struktura hotela sa svojim terasama prati nagib brda i doline, odmičući se od plaže bez zatvaranja uvale, otvarajući dolinu javnim sadržajima i kampu s pratećim sadržajima.

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.083-300x138.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.083.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.082-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.082.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.084-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.084.jpg)

Tijekom 1970 godine, na periferiji Zadra, u naselju Borik, Bregovac u suradnji sa Ivanom Filipčićem otvara novi koncept hotela. Novi projekt prilika je da izravno suprotstavlja i paralelno razvija dvije različite, ali dobro studirane tipologije hotela: već znani i primjenjeni atrijski hotel Park i novi, strukturalistički kasetirani hotel Barbara na kojem istražuje nove načine organizacije hotela i modele učinkovitog i brzog građenja. Za izvedbu konstrukcije korišten je sistem velikih glatkih oplata za armiranobetonske stijene, dok su podovi i stropovi veliki montažni elementi, čime je izbjegnuto dodatno žbukanje i sušenje građevine koja se mora otvoriti na točno planirani datum. Hotel Barbara sagrađen je u samo sedam mjeseci, te je i danas jedan od najbrže izgrađenih hotela na Jadranu. Ovdje dobro razrađenu tipologiju razvijat će i dalje na hotelima Karolina i Eva na Rabu kojeg radi u suradnji s Darkom Turatom, te na hotelima Apolo i Fortuna u Rapcu.

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.055-300x223.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.055.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.053-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.053.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.060-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.060.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.059-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.059.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.054-300x189.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.054.jpg)

Ova dva Bregovčeva hotela [Radovan Ivančević](https://hr.wikipedia.org/wiki/Radovan_Ivančević) nazvao je antitetičkim parom. To je za njega trenutak opraštanja s klasičnim funkcionalizmom šezdesetih i početak nove tipologije. Zahtjevi turističkog tržišta sve su viši, a i mogućnosti gradnje pojavljuju se novi materijali, nova konstruktivna rješenja. [Željka Čorak](https://www.ipu.hr/suradnici/vanjski/1/zeljka_corak)u svojim analizama i tekstovima o Bregovčevim hotelima smatra te specifične i prepoznatljive fasade vrlo uspješnima, igre svjetla i sjene posebno rafinirane. Posebno ističe rabački hotel Apolo, čiji su razmjeri i ritam loggia-balkona usklađeni s mjerilom okolnih malih zdanja, gdje dosljedna asimetrija stvara dojam spontanosti.

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.066-300x222.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.066.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.062-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.062.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.063-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.063.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.064-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.064.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.065-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.065.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.061-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.061.jpg)

Tijekom 1970. godine Zdravko Bregovac odlučuje svoja bogata iskustva podijeliti s mlađom, dolazećom generacijom turističkih djelatnika, te postaje izvanredni profesor na Hotelijerskom fakultetu Sveučilišta “Vladimir Bakarić” u Rijeci. Ovdje će godinama do svoje mirovine predavati predmet Objekti u turizmu — planiranje, izgradnja i opremanje. Znanja, iskustva projektiranja i organizacije sustava koji neočekivano spajaju arhitekturu, umjetnost, turizam i ekonomiju gotovo su pa idealno preklopljeni, složeni u građevinama koja trajno inspiriraju današnja promišljanja i istraživanja u arhitekturi turizma.

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.0014-216x300.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.0014.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.085-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.085.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.087-230x300.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.087.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.089-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/08/bregovac-turato.089.jpg)

Zahvaljujem kolegici [Ivani Nikšić Olujić](http://info.hazu.hr/hr/novosti_i_dogadanja/kalendar_dogadanja/otvaranje-izlozbe-i-predstavljanje-knjige-zdravko-bregovac---arhiv-arhitekta,2888.html), te emisiji[Trikultura](https://vimeo.com/135447944), urednici Ana Mariji Habijan, organizatorici Kristini Burdelj i scenaristici [Tamari Bjažić Klarin](http://hazu.academia.edu/TamaraBjažićKlarin).