---
title: "Kučanovo Pravo Na Kvart, Neboder I Dom"
url: "https://www.idisturato.com/blog/2015/04/19/kucanovo-pravo-na-kvart-neboder-i-dom/"
type: "post"
published: "2015-04-19T09:00:02+02:00"
modified: "2019-05-23T14:33:34+02:00"
author: "Idis"
description: "Postoje arhitekti čije zamisli, građevine i projekti izazivaju stanja poticajne kontradikcije. S jedne strane njihova arhitektura ne može biti ostvarena i tumačena izvan vremena i prostora u kojem nastaje, ali promatrana s druge strane, njihova djela mogu biti silno inspirativna…"
language: "hr"
site: "Idis Turato"
category:
  - "Povijest"
---

# Kučanovo Pravo Na Kvart, Neboder I Dom

Postoje arhitekti čije zamisli, građevine i projekti izazivaju stanja poticajne kontradikcije. S jedne strane njihova arhitektura ne može biti ostvarena i tumačena izvan vremena i prostora u kojem nastaje, ali promatrana s druge strane, njihova djela mogu biti silno inspirativna te snažno utjecati na promišljanje suvremenosti. Taj slučaj, stanje arhitekture i specifičan fenomen, odnosi se na većinu zamisli i kuća arhitekta [Ninoslava Kučana](https://www.idisturato.com/2015/02/08/kucanova-telekomunikacijska-kucista/).

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.001-300x274.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.001.jpg)

Počevši od projekta sa [Vladimirom Turinom](https://www.idisturato.com/2012/12/30/delta-projekt/), legendarnog polivalentnog plivališta, hotela i parka na riječkoj Delti, preko [shopping centra](https://www.idisturato.com/2015/03/15/grad-luka-shopping/) u staroj jezgri grada, kuća kao aparata društva i naprednih telekomunikacijskih uređaja, do stanova i nebodera kao velikih gradova namijenjenih životu i slobodnom vremenu radnika i stanovnika brzorastućeg grada, svaka od ovih arhitektonskih tipologija, preciznih zamisli predstavljaju način života i promišljanje davno napuštenog sustava i prošlog vremena.

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.002-300x285.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.002.jpg)

Stambeno naselje Krnjevo i veliki stambeni neboder Vulkan koje danas predstavljam, projektirani su i zamišljani unutar sustava socijalnog stanovanja, radničkog samoupravljanja, stambenih interesnih zajednica SIZ, ali i vremena koje je jasno planiralo i sprovodilo odluke o razvoju grada te brinulo o njegovoj slici, kroz danas povijesnu disciplinu urbanizma i arhitekture, kakvu je u današnje vrijeme dosta teško zamisliti, te gotovo pa nemoguće sustavno sprovesti.

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.003-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.003.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.0021-300x205.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.0021.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.004-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.004.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.008-300x162.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.008.jpg)

Rad na projektima za stambeno naselje Krnjevo i promišljanje novog stambenog tornja Ninoslav Kučan započinje 1971. godine prvonagrađenim radom na urbanističkom natječaju za novu stambenu zonu na zapadnom dijelu grada Rijeke. Na Krnjevu se postavljaju osnovne ideje i program “Usmjerene Stambena Izgradnje” iz 70-tih godina, kojima su se ubrzano rješavali problemi nedostatka stanova u Rijeci, čije je gospodarstvo kontinuirano registriralo porast potrebe za radnicima te izgradnju niza novih naselja visoke gustoće. Unutar jasnih parametara programa Kučan traži optimalna rješenja koja će iskoristiti sve prednosti kolektivnog stanovanja velike visine i visoke gustoće, na uštrb tada već početnih kritika i evidentiranih nepovoljnih karakteristika.

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.006-300x207.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.006.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.007-300x195.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.007.jpg)

Njegov projekt s nizom tornjeva smještava danas nezamislivu brojku od 18.535 novih stanovnika u 10 nizova visine do 25 etaža, s centrom naselja u južnom dijelu, svim potrebnim pratećim sadržajima i infrastrukturom. Položaj zgrada na strmoj južnoj padini određen je jasnim praćenjem slojnica terena te njihovim izmicanjem u svrhu iskorištavanja osunčanja i pogleda prema Riječkom zaljevu. Prizemlja stambenih tornjeva realizacija su ideje o stambenoj pješačkoj ulici s javnim sadržajima, trgovinama i uslugama, okružene bogatim pješačkim površinama, koje prvenstveno imaju ulogu socijalne integracije svih stanovnika ovog novog kvarta. Stambene etaže tornjeva koncipirane su kao nizovi jednostavnih lamela, upravo da bi odgovarale principima fleksibilnosti i varijabilnosti, anticipaciji promjenjivih potreba korisnika.

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.010-300x278.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.010.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.011-294x300.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.011.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.009-300x291.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.009.jpg)

Taj niz varijacija pokazuje mogućnost da se zgrada tokom izgradnje mijenja, u vremenu kada se još ne zna kome je namjenjana, ali i kada primi prve korisnike, građevina se prilagođuje upravo njihovim novim i ponekad neočekivanim potrebama. Projektom nebodera ostvareno je jasno shematizirano zoniranje s dijelovima stroge definiranosti, fleksibilnih margina i prostora slobodne interpretacije stanovanja unutar koje su ugradbom i izostavljanjem pregradnih stijena omogućene varijacije u ležajnim kapacitetima stana, od jedne do čak sedam osoba, strukturi i organizaciji različitog života u stanu.

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.029-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.029.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.012-300x201.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.012.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.013-300x203.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.013.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.014-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.014.jpg)

Iako je konkretan projekt stambenih tornjeva u nizu Krnjava iznenada zaustavljen, ideje, koncept i rad na fleksibilnim stanovima Kučan izvodi na istočnom dijelu grada, na prostoru između remontnog brodogradilišta Viktor Lenac te rezidencijalne zone i gradskih plaža na Pećinama. Stambeni toranj Vulkan, namijenjen radnicima obližnje tvornice za lijevanje i obradu metala, ubrzo je izveden te su brojne porodice novih došljaka u Rijeku pronašle svoj novi, fleksibilan i dobro projektirani stan. Poput kakvog samoupravnog “Malevičevskog Arhitektona” toranj se stepenasto uvija i raste od velike baze do krovne terase. Otvara poglede na more, oblikuje istočni ulaz u lučki grad, oblikuje jasnu sliku stanovanja i društva kojeg predstavlja.

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.0271-221x300.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.0271.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.030-207x300.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.030.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.028-221x300.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.028.jpg)

Nakon izvedbe Vulkanova tornja Kučan se kroz razna idejna rješenja od 1973. do 1975. godine vraća na projekt Krnjevo. Političke i upravne strukture u Samoupravnoj Interesnoj Zajednici za društveno usmjerenu stambenu izgradnju donose odluku o reduciranju visine stambenih zgrada i odluku o izradi novog projekta za naselje Krnjevo. Nakon provedbe detaljnog urbanističkog plana smanjene su visine tornjeva na samo 9 nadzemnih etaža te je pred arhitektom Kučanom novi izazov. Nova je to mogućnost za realizaciju velikog broja stanova, ali u ovom slučaju manje katnosti, na izduženim parcelama i konceptu naselja s unutarnjom ulicom. Tako nastaje stambena zgrada kao svojevrsni “položeni toranj”, izduženi kvart, sa stanovima okrenutim moru i unutarnjoj vrevi stambenog susjedstva.

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.016-288x300.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.016.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.017-297x300.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.017.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.018-290x300.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.018.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.015-300x174.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.015.jpg)

Centralni element novog naselja Krnjevo je ulica, stambena ulica koja riješava problem dječje zaštite, dnevne opskrbe, problem društvene participacije u društvenim organizacijama, najnužnijih obrtničkih servisa, “da ima “samoposluživanje, ugostiteljske lokale” i druge usluge. Kako navodi Ervin Dubrović u monografiji Ninoslava Kučana, unutrašnja je ulica kompleksa isključivo pješačka a, iako je javna, zamišljena je prije svega da “omogući zajednički život svojih stanovnika”, da ljudi “ne moraju bježati iz spavaonica, već u svojoj sredini mogu biti društveno aktivni”. Takav je pristup Kučan u svojim tekstovima i javnim nastupima prezentacije projekta nazvao “humanizacijom življenja”.

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.022-300x223.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.022.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.024-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.024.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.021-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.021.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.023-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.023.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.0011-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.0011.jpg)

Kučan je u projektu Krnjevo spontano osjetio i sakrivani problem “osamljenika”, individua koje također žive i stanuju, društvenih kategorija koje ne ulaze u vidokrug socijalističkih stambenih planera, usmjerenih ka rješavanju prioriteta dugih stambenih lista čekanja. Stan se tada dobiva ispunjavanjem kriterija koji pogoduje jedino zbrinjavanju obitelji kao “osnovnih jedinica” stanovanja. Kučan i “ostale”, mlade i stare, hoće uključiti u svoje urbane zajednice, u kojima osmišljava prostorno iznijansiran niz stambenih jedinica, od garsonijera do velikih stanova. Sastavio je svojevrsnu zbirku stanova i s njom obilazio riječka poduzeća, poput 3. maja, Luke i Jugolinije, objašnjavajući radnicima kvalitetu svoga prijedloga stanovanja na Krnjevu.

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.019-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.019.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.025-300x267.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.025.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.020-290x300.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.020.jpg)

 [![](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/kučan-krnjevo-turato.026-300x225.jpg)](https://media.idisturato.com/file/idisturato-media/wp-content/uploads/2015/04/ku%C4%8Dan-krnjevo-turato.026.jpg)

Na kraju, najbolji opis ozračja davno prošlog vremena, ali i otvorenog potencijala u kojem projekt nastaje su Kučanove riječi : “Inzistiram na tome da prizemni stanovi budu najkvalitetniji. Poklonio sam im vrt s vlastitom ogradom. Istina, vrt je malen, ima širinu stana i pet metara u dubinu, ali može biti ozelenjen, stanar ima terasu, ima, ako hoćete, kamo smjestiti ležaljku, ima, na neki način, mogućnost produženja svog dnevnog boravka sadeći cvijeće, ili mrkvu!”

Zahvaljujem Vjeri i Mari Kučan na slikama i tekstovima o svome suprugu, tati i vjernom suradniku u projektiranju.